21 Mayıs 2018 Pazartesi

Hekayəm



Bir hekayəm var uzaqlarda bilirəm... Yazılmağı gözləyən...

Bir xəyalın qanadında,  
bir ümidin sorağında, 
bir ümmanın qırağında,
yazısının marağında 
bir hekayəm var bilirəm...


Səbrlə o böyük günün gəlməsini, 
yazıldıqca sözlərinin sevinməsini, gülməsini istəyən 
bir hekayəm var bilirəm...


Sədaqətlə yollarıma göz dikən,
başqa heç kimsəyə qapılarını açmayıb, sirlərini saçmayıb, 
heç bir yerə qaçmayıb 
yerindəcə ona gedişimi gözləyən 
bir hekayəm var bilirəm...


Sadəcə məni istəyən...

Yazdıqca ən ülvi,
ən məhrəm duyğularına toxunacağım,  əsrarını qoruyacağım, 
mən yazarsam layiqincə oxunacağın bilən bir hekayəm var bilirəm...


Yazdıqca dərd yükündən qurtulacaq, kəlimələri zəbt edən zəncirləri qırılacaq, bambaşqa bir aləm, 
bambaşqa bir dünya qurulacaq
bir hekayəm var bilirəm...


Ümidlərə sarılan,
gözləməkdən yorulan 
kəlimələr xəzinəsində uyuyan
bir hekayəm var bilirəm...


Qayğılardan sıyrılıb,
bu xaosdan ayrılıb
axır bir gün ayılıb 

söz verirəm gələcəm...

Mən yanına gələcəm...



14 Mayıs 2018 Pazartesi

İlqar Fəhmi - Akvarium



Əsərin müəllifi yenilikçi və müasir ədəbiyyat ənənələri əsasında yazmağa çalışan və dəst-xəttini bəyəndiyim yazıçımız Ilqar Fəhmidir. Yazıçını "Qarğa yuvası"əsəri ilə tanınmışdım. Və əsəri çox bəyənmişdim. Bundan başqa əsərin özünü oxumasam da izlədiyim yazıçının yazdığı ssenari əsasında çəkilmış eyni adlı "Aktrisa" film də son dövrlərdə çəkilən ən uğurlu filmlərdən biri kimi təsir bağışlamışdı.
Keçək Ilqar Fəhminin ən son oxuduğum romanı olan "Akvarium"a.
Əsər teatral bir romandır. Bütün hadisələr bir pyesin səhnələşdirilməsi ətrafında qurulur. Və romanın hissələri də primyera gününə əsasən adlandırılır(məs; Premyeradan bir ay əvvəl; Premyeradan 4 gün əvvəl və s.)
Əsərin qəhrəmanı Sahib Akvarium adlı bir klubun qurucusu və idarəçisidir. Fərqli bir quruluşa malik olan bu klub 3 mərtəbədən ibarətdir. 1-ci mərtəbəsində restoran, 2-ci mərtəbəsində teatr zalı və sərgi salonu, 3-cü mərtəbəsində isə Sahibin evi yerləşir. Sahib əslində gənc yaşda nəaliyyət qazanmış, bir çoxlarına nümunə olacaq fəal və zəhmətkeş bir insandır. Həm müəyyən əxlaqi dəyərlərə malik, dünyagörüşlü və standard həyat yaşayan biridir.
Lakin birdən onun həyatı dəyişməyə başlayır. Çünki onun özü artıq başqa adamdır. Böyük həvəslə qurduğu kluba, səhnələşdirdiyi pyeslərə olduqca biganə yanaşmağa başlayır. Yeniyetmə yaşında istifadə etdiyi narkotikaya yenidən meyl yaranır içində və bu ağ ölümü mütəmadi qəbul edir. Beləcə həyatı da, özü də, işləri də dağınıq bir insana çevrilir. Və getdikcə istər mənəvi, istərsə də fiziki bir çöküş yaşayır. Oxucu bu dəyişikliyin səbəbini dərhal öyrənə bilmir. Əsər boyunca yavaş-yavaş açılır hər şey.
İnsanoğlu elə bir məxluqdur ki, əli çatmayan hər bir şeyi gözündə böyüdür. Həmin o əlçatmazlıq onun xəyallarını, arzularını, duyğularını istila edir. Həyatda ən böyük hədəfi məhz o əlçatmaz zirvəyə yetişmək olur. Lakin elə ki, min bir zəhmətlə o zirvəyə çatır, bir anda hər şey gözündə adiləşir. Çünki nəhayət ki, əldə etdiyi bu uğurun çəkdiyi iztirablara dəymədiyini və sırf onun üçün irəlilədiyi zaman daha çox dəyərli olanları görməzlikdən gəldiyini, əlindən qaçırdığını anlayır. Nəticədə, bu dünyada fani olan heç bir şeyin bu qədər dəyərə layiq olmadığını dərk edir. Amma təəssüf ki, artıq gecdir...
Əsərin ana damarı da həyatın məhz bu qanununu üzərinə qurulub. Sahib gənc ikən sevdiyi lakin qovuşa bilmədiyi Aybənizi nəzərində elə bir nöqtəyə qoyub ki, həyatında əsl yaşanılacaq bir çox şeylərə biganə qalıb. Ailəsinə və qızına layiqli ata ola bilməyib. Elə ki, asanlıqla Aybənizə sahib olur bir anda bütün həyatı gözündə anlamsızlaşır. Artıq onun nə işləmək, nə də yaşamaq üçün stimulu yoxdur. Qızının ona söylədiyi bir cümlə isə  Sahibin həyatının istiqamətini müəyyənləşdirir.
Dialoqlar hədsiz uzun və darıxdırcı, bəzi hissələr yersiz açıq-saçıq gəlsə də, daha ilk cümləsindən final səhnəsini anlayıb, bütün əsər boyu fərqli bir sonluqla qarşılaşacağımı ümid edib, amma tam təsvir etdiyim kimi bitməsinin  xəyalqırıqlığını yaşasam da çox təəccüblüdür ki, bu romandan da təsirləndim.

7 Mayıs 2018 Pazartesi

Elektriksiz bir həyat



     Salam əziz bloq ailəm və yazımı oxuyan digər canım dostlarım. Başımdan keçən elektriksiz bir gün (əslində bir neçə saat) nəticəsində düşündüklərim və hiss etdiklərim belə bir yazı  yazmağa sövq etdi məni.
   
    İlk öncə sizə soruşmaq istəyirəm: Sizcə elektrik enerjisinin olmadığı bir həyat necə olardı?

     Bilirəm  "bəlkə də çox daha yaxşı olardı, televizor, internet olmazdı, insanlar bir-biriylə  daha çox ünsiyyət qurardı, eyni zamanda bir çox işimizi görən və bizi tənbəlləşdirən elektriktrik alətləri olmadığı üçün daha zirək, öz işini özü görən bir insanlıq mövcud olardı hal-hazırda" kimi düşünənləriniz vardır. Ki mən də bəzən o cür xülyalara qapılırdım. 


   Amma ...
   Həmin gün səhər erkəndən oyanmışdım. Hər kəsi işə, məktəbə yola salıb günün planlamasını edirdim. Bu gün işim daha çox idi. Sevdiyim birini ziyarətə gedəcəkdim. Əvə əl gəzdirib, qab-qaşığı yuyurdum. Eyni zamanda da bir-bir ağlımdan ard-arda görəcəyim işlərin siyahısını keçirirdim. Növbəti iş evləri tozsoranlamaq idi. Vaxt itirmək olmazdı. Lakin birdən hələm-hələm olmayan bir iş oldu - elektrik kəsildi. O an çox narahat olmadım. Uzun sürməz işıqlar yanacaq indicə deyə. Amma elə ki, qab-qaşıq yumaq məsələsi başa çatdı növbəti addım üçün elektrikin olmaması böyük bir problem kimi önümü kəsdi.
   Evləri tozsoranlaya bilmirdim. Bir sonrakı  işi görüm dedim. Gedəcəyim yerə məşhur şokolad souslu keksimdən bişirəcəkdim. Mikseri işlədə bilmirəm. Bir təhər əlimdə çalsam belə bişirmək üçün sobaya qoymaq lazımdır axı.

   Paltaryuyan maşındakı paltarları sərəcəkdim. İşıq söndüyü üçün maşının işi də yarımçıq qalmışdı. Paltarları sərə də bilmirdim. 

   Uşağı yuyundurum dedim elektrik yox kombi işləmir, dolayısı ilə isti su yox. 

   Dünəndən yuyub qurutduğum gedərkən geyinməyi planladığım paltarlar səbətdə ütülənmək üçün gözlərini mənə dikiblər :) Ütüləyə bilmirəm.

    Elektrikin hələ də gəlməməsindən narahat olub bəlkə sadəcə bizim evdə sönüb qonşulardan birinə soruşum bir deyib əlimi telefona atdım (biz həyət evində yaşayırıq, bina evindəki kimi bir dəqiqəlik qapıbir qonşuya keçib soruşmaq şansımız yoxdur). Həmişə tanışlarımla whatsapp vasitəsilə əlaqə saxlayıb, əksər vaxtlarda konturu olmayan mən whatsapp üçün internetin, internet üçün isə elektrikin lazım olduğunu unutmuşdum deyəsən. 

   Və eyni zamanda telefonumun enerjisi də bitmək üzrə idi. Biz başqa bir rəfiqəmlə bir yerdə görüşüb birlikdə gedəcəkdik ziyarətə. Evdən çıxarkən telefonla xəbərləşəcəkdik. Telefonun enerjisi bitsə o işin də sonu məchul idi.
   Bir anda özümü çarəsiz hiss etdim. Və elektrikə bu qədər bağlı qalmaq ürəyimi sıxdı. Hər şeyə bir anda çarə tapan insanoğlu öz rahatçılığı üçün  ixtira etdiyi bəzi şeylərin daha sonra həyatının mərkəzinə oturacağını və onu özündən asılı hala salacağını təxmin etməmişdi, məncə.
   Çox şükür ki, elektrik kəsintisi 1-2 saat sonra aradan qalxdı. Mən də çaparaq bütün işlərimi bitirib, ziyarətə gedə bildim. Və sıxıntılı başlayan bir gün maraqlı və gözəl bir şəkildə başa çatdı.
    Doğrudur, bəlkə də yuxarıdakıların heç biri həyati önəm daşıyan işlər deyil. Amma elektrikin həyatımızdakı böyük rolunu da görmüş oldum.
   Elektriksiz həyat bəlkə də gözəl olardı-elektrik heç kəşf olunmasaydı...
Amma elektrikə alışıb bütün işlərimizi onunla həll etdiyimiz bir zamanda elektriksiz bir həyat yaşamaq məncə çox çətindir?
Bəs sizcə?

30 Nisan 2018 Pazartesi

Sarah Jio - Gündüzsəfası


  Siz heç hər hansı bir kitabı oxuyarkən yosun qarışıq dəniz qoxusunun oğrun-oğrun pəncərədən otağınıza süzülüşünü, ləpələrin xəfifcə evinizin döşəməsinin altını döydüyünü hiss edib, uzaqlardan paraxodların səsini eşidərək hər cümlədə su  üzərində olmağın ecazkarlığını duymusunuzmu? 

   Cavabınız "xeyr"dirsə Sarah Jionun "Gündüzsəfası"nı oxumağınızı tövsiyə edərdim. 
   Həyatının ən ağrılı zamanlarını yaşayan, böyük bir depressiya içərisində olan Ada Santorini nəhayət ki,böyük bir qərar alır.  

   İşlədiyi Sunrise jurnalında redaktor müavinliyindən ayrılaraq New York kimi böyük bir şəhərdən köçüb Seatle ştatında Union gölü üzərində kirayə tutduğu Qayıqlar prospektindəki üzən evlərdən birinə yerləşir.


    Sadəcə  ona  iztirab verən xatirələrdən bir az sıyrılmaq istəyən Ada evdə içərisində bir neçə əşya və günlükdən ibarət  köhnə bir sandıq tapır. Günlük illər öncə bu evdə yaşamış və müəmmalı bir şəkildə qeyb olmuş Penny adlı bir qıza məxsusdur. 

   Maraqlı burasındadır ki, buranın əhli hadisə haqqında az-çox bir şey bilsə də hamı bunu sirr kimi saxlayır.

    Bu müəmmanı çözmək qərarına gələn Adaya bu yolda yoldaşlıq edəcək insan onun həyatının yönünü də dəyişdirəcək və sonda ortaya maraqlı faktlar çıxacaqdır.

  Roman insana heç bir şeyin gec olmadığını, qəlbdəki ümidin tükənməz bir lütf olduğunu, həyatın acılı-şirinli sürprizlərlə dolu olduğunu aşılayır.

Novellavari, sirli və bir az da romantik bir əsər olan "Gündüzsəfası"nı mən çox sevdim. Sarah Jionun digər kitablarını da oxumaq üçün səbirsizlənirəm.

Əlavə
   Bəzi əsərlər nədənsə həmin vaxtlar dinlədiyim bir musiqi ilə bütünləşir beynimdə. Yəni əsəri oxuduqca düşüncə dünyamda uzaqdan bir səs həmin musiqini zümzümə edir və ya musiqini dinlədikdə həmin əsərin qəhrəmanları və hadisələr kino lenti kimi canlanır beynimdə. Bunu daha öncə Reşat Nuri Güntekinin "Dodaqdan qəlbə" adlı əsərilə bağlı yazımda da romanın son zamanlar dinlədiyim "Kaman" mahnısı ilə çox səsləndiyi haqqında qeyd etmişdim.

Bu əsər isə mənim təxəyyülümdə başqa bir mahnı ilə bütünləşdi. Çoox bəyənərək dinlədiyim "Seni bir tek" mahnısı ilə. Dinləmək istəyirsiniz bəlkə deyə buraya buraxıram. Hər kəsə qucaq dolu sevgilərrr...