Sam Horn / Tongue Fu

 

✔"Sözcükleri ağzınızdayken yutmak onları daha sonra yemekten daha iyidir." (FRANKLIN D. ROOSEVELT)

   Bu cür kitabları oxuya oxuya bunu anladım. Bəli, müəyyən məsələlərdə fikir sahibi olursan. Amma dəyişmirsən. Ya da o dəyişim zamanla cüzi artımlarla olduğu üçün hiss etmirsən. Çünki, məhz "dil döyüşü" kimi adlandırılan bu kitabı oxuyaraq artıq bütün mübahisələrdə qalib olacağımı düşünmüşdüm. Amma olmadım təbii ki 😅 

   Məncə not alıb arabir mütləq göz atmaq lazımdır, həqiqətən kitabın təsirinin qalıcı olmağını istəyirsənsə. 

   Nə isə... Kitab, yuxarıdan da anlayacağınız kimi, sosial bir varlıq olan insanın başqaları ilə münasibət qurması üçün ən önəmli vasitə olan ünsiyyətini necə tənzimləyəcəyini öyrədir bir növ. Maraqlı, diqqət çəkən bir çox məsələ var içində. Mən not aldım başlayarkən. Lakin təəssüf ki, bir xasiyyətim var, oxuduqca az qala hamısını önəmli hesab etdiyim üçün notlarım o qədər çox olur ki, yarısına gəlməmiş vaz keçirəm not almaqdan😒 Bu kitabda da elə oldu. 

   Oxumağı hər kəsə tövsiyə edərdim. Ümid edirəm ki, aşağıdakı alıntılar kitab haqqında bir fikir formalaşdırar sizdə. Kitabın yazarının özündən çox fərqli mütəfəkkirlərdən seçdiyi cümlələrin hamısı o qədər gözəl idi ki. Burada çox olar deyə sayını azaltmaq üçün seçim etmək mənim üçün çox çətin oldu doğrusu.

Seçdiklərim:

 ✔Dalay Lama'nm önerdiği gibi, "Eğer başkalarının mutlu olmasını istiyorsanız, merhametli davranın. Eğer kendiniz mutlu olmak istiyorsanız, merhametli davranın."

 ✔Dertli insanların ihtiyacı köşeye sıkıştırılmak değil, hislerine kulak verilmesidir.

✔"Lisanı geliştirmiş olmamızın nedeni, bence içimizin en derinlerinde yatan şikâyet etme ihtiyacımızdır."(JANE WAGNER VE LILY TOMLIN)

 ✔"Başkalarının yaşamına ışık kattığınızda bu ışık size de yansır."

 ✔Will Durant'ın belirttiği gibi, "Başkaları hakkında kötü konuşmak kendimizi övmenin onursuz bir yoludur."

 ✔"Her münakaşanın temelinde birisinin cahilliği yatar." (LOUIS D. BRANDEIS)

 ✔"Öfke çoğu zaman ilgi için atılan bir çığlıktır"

 ✔Abartı kendini kaybetmiş hakikattir." (KAHLIL GIBRAN)

 ✔Stanley Horowitz şöyle diyor: "Bir sohbetin düzeyini sesi yükseltmek kadar alçaltan başka bir şey yoktur."

 ✔"Kabalık, zayıf adamın güçlü taklidi yapmasıdır." (ERIC HOFFER)

 ✔"Ancak aptallar suyun derinliğini iki ayağıyla birden kontrol eder." (AFRİKA ATASÖZÜ)

 ✔"Size başarının değil ama başarısızlığın formülünü verebilirim: Herkese hoş görünmeye çalışın." (BILL COSBY)

 ✔"Bir şey için dik duramazsanız her şey için yere düşersiniz." (ANONİM)

 ✔"Dünyanın yarısı söyleyecek bir şeyi olan ama söyleyemeyen, öteki yarısı da söyleyecek bir şeyi olmayan ama durmadan konuşan insanlardan oluşur." (ROBERT FROST)

 ✔"Cesaret, hayatın huzur bağışlamak için talep ettiği fiyattır." (AMELIA EARHART)

 ✔Zorbalar Ancak "Yeter!" Demesini Bilenlere Saygı Duyar

 ✔"Güzel hatıralar mutluluk için ikinci bir şanstır." (KRALIÇE İKINCI ELIZABETH)

Michael Ende / Momo

 

✔ "Artık öğrendiği bir şey vardı: Başkalarıyla paylaşılmayan zenginlikler insanı mahvediyordu."

   Bir vaxtlar hər kəsin zamanı vardı. Paltaryuyan, qabyuyan maşınlar olmadığı günlərdə qonşu qadınlar işlərini erkəndən bitirib toplaşır, söhbətləşir, qohum-əqraba axşamları çay içib, dərdləşmək üçün bir-birlərini ziyarət edirdi. Sonra həyatımızı asanlaşdıran alətlər çıxdı ortaya. Əslində hər biri bizə xeyli zaman qazandırdı. Amma nə sirdirsə əksinə, insanların nəinki başqalarına, heç özlərinə də ayıracaq zamanları qalmadı. Bəs bizim zamanımız hara gedir? Bəlkə onu oğurlayan biri var. Bizim əsrin bax bu düşündürücü sualını obrazlaşdıraraq qəflət içində olan bizlərə təqdim edir yazıçı. Zamanımızı oğurlayanları ifşa etmək üçün balaca qəhrəman Momonu göndərir köməyimizə. 

Seçdiklərim

✔ Çok az insan gerçekten iyi bir dinleyicidir.

✔...dünyadaki bütün anlaşmazlıklar kasıtlı ya da kasıtsız, aceleye getirilerek söylenmiş birtakım yalan yalnış sözlerden kaynaklanıyordu.

✔ Fakat zaman gerçek sahiplerinden alınınca ölüyor. Her insanın kendisine ait belli bir zamanı vardır. Ve bu zaman da yalnızca onda kaldıkça canlıdır, yaşar.

✔ İnsanlar ölümün ne olduğunu bilselerdi ondan hiç korkmazlardı. Korkmayınca da kimse onların yaşam zamanını çalamazdı.

✔ Hayatta en tehlikeli şey gerçekleşmiş hayallerdir.

Franz Kafka / Milenaya mektuplar

✔ "...gelecek cevabınızı titreyerek beklerken, boşuna soruyorum kendime, sanki bir hafta boyunca gece gündüz bir taşa çivi çakmakla görevlendirilmiş gibiyim, ama işçi de benim Milena, çivi de."

   Ah, Kafka, bu necə sentimentallıq, romantiklik və bu necə yalnızlıq, ürkəklik...

   Adından məlum olduğu kimi, Kafkanın sevdiyi qadına - Milenaya məktublarından ibarətdir əsər. "Babaya məktub"dan daha çox duyğu, həyəcan, sevgi dolu.

   Kafkanın incə ruhunu bu məktublarla sevir oxucu, bir o qədər də tənhalığına  acıyır. 

   Zənnimcə, bəlkə də ən çox "qorxmaq" kəliməsini istifadə edir Kafka... Bu qorxaqlıq qınanası kimi deyil ancaq... Uşaqlığına, həyatına və yaşadığı dövrə yaxşı nəzər salsaq. 

   Kafka da öz dünyasında yaşayan, özgələrinin dünyasına qərib olanlardandır. Kafka da həyat adlı yükün altında əzilən, sevinci, məsudluğu sevgi adlı dünyaüstü məfhumlarda, yaradıcılıqda arayanlardandır... 

   Odur ki, Kafka da uduzanlardan, əsla xoşbəxt ola bilməyənlərdəndir.

   Narın, incə duyğularla hörülmüş söz səltənəti kimidir "Milenaya məktublar". Oxuduğunuzda sizi o səltənətin ən uc-bucaq hissələrinə səyahət etdirəcək, hisslərinizin buz tutmuş yerlərini oyadacaq bir kitab arzusundasınızsa oxuyun.

Seçdiklərim:

✔ "Bu başıboş dünyada (insanın kapılıp gittiği ve kendini kurtaramadığı) mümkünse benden vazgeçme, seni bir kez, şu anda ya da belki her an hayal kırıklığına uğratsam da. Aslında bir rica değil bu, hem de sana yönelik bir rica hiç değil, ama nereye yönelik olduğunu bilmiyorum. Bu sadece sıkışmış bir göğsün, sıkışmış bir nefesidir."

✔ "Yorgun falan değil de huzursuzsun, bu kapanlarla dolu dünyada adım atmaya bile korkuyorsun, bu yüzden iki ayağın da hep havada, yorgun değilsin, sadece o korkunç huzursuzluğun arkasından gelecek ve kendini aptalca bir dalıp gitme gibi hissettirecek o yılgınlıktan korkuyorsun."

✔ "Kendi şeytanlarınca eziyet edilen insan intikamını farkında olmadan en yakınından alır."

✔ "Seni bir daha göremeyecek de olsam, bana aitsin sen."

✔ "Biliyor musun Milena, ona giderken, aşağı doğru koca bir addım attın, ama bana gelirken dibe vurmuş olacaksın."

✔ "İnsan aslında neye sahip olduğundan bile haberi olmayan bir kapitalistdir."

✔ "...benimle ilgili için gayet rahat olsun, ben son gün de ilk günkü gibi beklerim."

✔ "Uyumamak, sormak demek ne de olsa, çünkü insan cevapları bilse uyurdu."

✔ "Ve seni seviyorum budala, tıpkı denizin, dibindeki minik çakıltaşını sevdiği gibi, ben de aynı öyle kaplıyorum seni sevgimle."

✔ "Kirliyim ben Milena, çok kirliyim, o yüzden temizlik konusunda böyle yaygara koparıyorum."

✔ "Evet, elbette, bana yazma, eğer senin için bir "görev" gibiyse bu, yazmak "istersen" bile asla yazma, yazman "gerekse" bile asla yazma, ama o zaman ne kalır geriye? Bundan fazla ne varsa o kalır."

✔ "Her şey abartı, yalnızca özlem gerçek, onu abartamaz insan. Ama özlemin gerçekliği bile kendi gerçekliği değildir; daha çok geri kalan her şeyin yalan olduğunun ifadesidir."

✔ "Ben en sessiz sessizliğe aidim, doğrusu bu benim için".

Hər aya 1 Kitab, 1 Film

   Uzanmaqda olan, artıq səbirlərimizi tükədən karantina günlərindən hər kəsə salam. 

Bu ayın həm kitabını oxuya, həm də filmini izləyə bildim çox şükür. Belə hər ikisini edə bildiyimdə özümü yaxşı hiss edirəm. Digər halda yarımçıq qalmış kimi gəlir.

  Bu arada uzun müddətdir sizinlə söhbətləşmirəm. Son günlərin bir hesabatı mahiyyətində, həm də bir az bloquma, yazılara istilik gətirmək üçün gələn yazımda açacam sandığı, tökəcəm pambığı... 😊 Çünki çox-çox darıxmışam mən də. Əminəm sizlər üçün də o yazılar daha maraqlı olur. Tez-tez yazmaq istəyirəm əslində amma... Əmması çoxdur... Nə isə, keçək əsas mövzumuza.

May ayı 

▪️ Kitab: Zülfü Livaneli - Huzursuzluq

▪️ Film: The Godfather (Xaç atası)

Zülfü Livaneli : Huzursuzluq

✔ "Her şeyini yitiren bir insanın son sığınağı insan onurudur."

   İlk dəfədir kitabın adı ilə hiss etdirdikləri arasında bu qədər güclü bağ gördüm. Oxuduqca içim həqiqətən də huzursuzluqla dolub daşdı. Bir anda özümü metafizik, mistik bir aləmin içərisində gördüm, Qırmızı və qara tonların üstün olduğu bu aləmdə heç bilmədiyim, eşitmədiyim yepyeni məlumatları da öyrənmiş oldum. Yezidiləri tanıdım. 

   Əvvəl yazıçının təxəyyülünün məhsuludurmu deyə şübhəyə düşdüm. İnternetdə araşdırınca belə bir topluluğun həqiqətən də var olduğunu heyrətlə öyrənmiş oldum. 

   Əslində adları Ezidi olan bu topluluq bir mələk olan şeytanın sonradan əfv olunduğuna və Tanrı tərəfindən ən yüksək məqama yüksəldiyinə, ibadət və duaların da məhz ona yönəldilməsinin gərəkliliyinə inanırlar. Əsərin içərisində bu inancın bütün xırda detallarını belə öyrənmə imkanınız var. 

   Belə bir inanışın qəribəliyi hər nə qədər insanı təəccübə düşürsə də, oxucunu bu inancdan daha çox sarsan bambaşqa məqamlar var.  Adını müsəlman qoyub, müsəlmanlıqla heç bir əlaqəsi olmayan, bütün İslam aləmini zənn altında buraxdığı üçün bu dinin hər bir nümayəndəsinin  haqqını alıb, hesab günü altında qalxa bilməyəcək günahlarla ətrafda terror əsdirən, insanlığın üz qarası, əsfəlis safilində sürünən bir qrup hədd bilməz bir çoxları kimi Yezidilərə də qan uddurur. Yolunuzu azmısınız, dindən çıxmısınız bəhanəsi ilə Allahın verdiyi canı Allahın adı ilə, din adı ilə alır, amma necə alır... Kişilərini zülülmlərlə öldürdükdən sonra qadın, qız, uşaqları (oğlan-qız fərq etmir) öz cinsi ehtiraslarının alətinə çevirir, əsir edib əşya kimi pul ilə aralarında alış-veriş obyektinə çevirirlər.

   Beləcə şeytana səcdə edən kiçik bir qrupun inanclarına olan təəccübümüz kölgədə qalır... Bizə huzursuzluq verən də bu fərqli inanış deyil, onlara insanlıqdan kənar münasibət göstərənlərin davrananışlarıdır. 

   Bu arada şeytana tapan bir topluluğun adının Hz.Hüseyni tarixdə gəlmiş-keçmiş ən böyük amansızlıqla qətlə yetirən, İslamı aradan götürməyə çalışan Yezidin adı ilə tanınması təvafüqmü görəsən? İndi guya İslamı qorumaq adına əslində İslamı belə bəd əməlləri ilə qaralamağa çalışanlar da elə o vaxt özünü müsəlman göstərib İslam və insanlığın ən böyük üz qarası olan Yezidin davamçısı olaraq həmin şeytana tapanların özləri deyilmi? 

   Başdan sona insanın içini qaraldan, daraldan da məhz bu huzursuzluqdur... Başqası deyil...

PS: Əsərdə yazıçının Yezidi qızla sirli bir münasibət içərisində olan qəhrəmanın adını Hüseyn seçməsi də qəribə məqamlardan biridir məncə.

   Kitabı həm yeni bilgilər əldə etdiyim üçün, həm də insanlığı mühakimə etdirdiyi, insanın dönüb öz qəlbinə, iç aləminə baxmasına, anlayış və düşüncəsindəki boşluqları müşahidə etməsinə  imkan yaratdığı üçün çox sevdim.

Seçdiklərim:

✔ "O kök salmıştı, ben rüzgârda savruluyordum; büyük şehrin yüzünü silerek birbirine benzettiği, kimliksiz kalmış milyonlarca insandan biriydim."

✔ "Diken yedikçe kanayan, kanadıkça yemeye devam eden, kendi kanında boğulan develer gibiyiz."

✔ "İnsan her acıya bir sorumlu bularak rahatlama yolunu seçmez mi zaten."

✔ "Tüketen insanın üreten insandan daha değerli olduğu bu yanlış ve ahlaksız döneme tahammülüm kalmamıştı artık."

✔ "Merhamet keskin bir kılıç; merhamet gösterenin kabzasından tuttuğu ama karşı tarafı yaralayan bir kılıç."

Film - The Godfather

   Uşaqlıqdan adını eşitdiyim amma bu vaxta qədər izləmək nəsib olmayan bir filmdir Xaç atası. Doğrusu dünya film tarixində önəmli bir yerə sahib olduğunu bildiyim üçün izləməyi düşünsəm də mövzusu mafya olduğuna görə, içərisində silahlı, qanlı səhnələr olduğunu düşünmüş və  mənə izləmək üçün heç cür cazib gəlməmişdi.

   Sağ olsunlar, bloqdaşlarımın bu etkinliyi sayəsində film siyahımdakı bir filmi də izləmiş oldum.

   Film haqqında çox bir şey yaza bilməyəcəm. Amerikada yaşayan italiyalı bir mafya ailəsinin bu aləmdə sağ qala, etibarını qoruya bilməsi üçün verdiyi mücadilə,  bu aləmə məxsus raconlar, ailə içi və dost xəyanətləri, ən təsirlisi isə  bu aləmə qatılmaq istəməyib, normal həyat yaşamağa çalışan evin kiçik oğlunun sonda ailənin qurtarıcısına, mafya dünyasındakı ən güclü ailə olmasının səbəbkarına çevrilməsi kimi mövzusu haqqında qısa məlumat verim sadəcə. Filmin 1972-ci ildə çəkildiyi nəzərə alındıqda keyfiyyəti həqiqətən də heyran edir izləyicini. Hal-hazırda bu tərz film seriallar çox olduğu üçün artıq mafya, dərin dövlət mövzusu hər kəsə məlum məsələlərdir. Lakin Xaç atası filminin bu mövzunu film tarixinə ilk dəfə gətitdiyini düşündüyümüzdə filmin önəmi bir daha bizlərə məlum olur. 

   Filmdə bəzi məqamlar mənə tələsik işlənmiş kimi gəlsə də ( məsələn, Michaelin Sicilyadakı həyat yoldaşının ölümündən sonra nə hiss etdiyi, bu ağır dövrü necə atlatdığı, Amerikaya dönüşü falan...) ümumilikdə həqiqətən də izlənməyə və sevilməyə dəyər film olduğunu söyləyə bilərəm.

   PS: Bu arada bizim oğlanların sevərək izlədiyi yeganə türk serialı olan "Çukur"un ssenarisi ilə bu film arasında xeyli bənzərliklərin olduğu da gözümüzdən qaçmadı.

   Belə... Bu ayın kitab və filmi haqqındakı düşüncələrim bu qədər... Heç biri üçün xərclədiyim zamana heyfim gəlmədiyinə görə bloqdaşlarıma təkrar təşəkkür edərək bitirirəm yazımı... Sevgilər...

Bloq dostlarımın da yazılarını oxumaq üçün ⤵️

 

Mor Düşler Kitaplığı - kitap yorumu

Gonca'nın Dünyasından - kitap yorumu