Michael Ende / Momo

 

✔ "Artık öğrendiği bir şey vardı: Başkalarıyla paylaşılmayan zenginlikler insanı mahvediyordu."

   Bir vaxtlar hər kəsin zamanı vardı. Paltaryuyan, qabyuyan maşınlar olmadığı günlərdə qonşu qadınlar işlərini erkəndən bitirib toplaşır, söhbətləşir, qohum-əqraba axşamları çay içib, dərdləşmək üçün bir-birlərini ziyarət edirdi. Sonra həyatımızı asanlaşdıran alətlər çıxdı ortaya. Əslində hər biri bizə xeyli zaman qazandırdı. Amma nə sirdirsə əksinə, insanların nəinki başqalarına, heç özlərinə də ayıracaq zamanları qalmadı. Bəs bizim zamanımız hara gedir? Bəlkə onu oğurlayan biri var. Bizim əsrin bax bu düşündürücü sualını obrazlaşdıraraq qəflət içində olan bizlərə təqdim edir yazıçı. Zamanımızı oğurlayanları ifşa etmək üçün balaca qəhrəman Momonu göndərir köməyimizə. 

Seçdiklərim

✔ Çok az insan gerçekten iyi bir dinleyicidir.

✔...dünyadaki bütün anlaşmazlıklar kasıtlı ya da kasıtsız, aceleye getirilerek söylenmiş birtakım yalan yalnış sözlerden kaynaklanıyordu.

✔ Fakat zaman gerçek sahiplerinden alınınca ölüyor. Her insanın kendisine ait belli bir zamanı vardır. Ve bu zaman da yalnızca onda kaldıkça canlıdır, yaşar.

✔ İnsanlar ölümün ne olduğunu bilselerdi ondan hiç korkmazlardı. Korkmayınca da kimse onların yaşam zamanını çalamazdı.

✔ Hayatta en tehlikeli şey gerçekleşmiş hayallerdir.

İlhami Algör / Fakat Müzeyyen Bu Derin Bir Tutku

 

✔ "Hikayelerimin başka hikayelere benzemesi ağırıma gidiyordu... Her şey benden önce olmuşsa, bana olacak bir yer, durum kalmıyormuydu?"

   Bəzi kitabları ayıq başla, fikrini tam toplayıb oxumaq lazım olduğunu, əks halda heç bir şey anlamadan bitirib, bəyənməyərək kitaba haqsızlıq edə biləcəyimizdən daha öncə buradakı yazımda bəhs etmişdim. Bu günlərdə yenə belə bir kitabı oxumaq nəsib oldu. 

   İlhami Algörün "Fakat Müzeyyen bu derin bir tutku" əsərini də oxumağa başlayırsan və birdən özünü sel kimi axan düşüncə və cümlələrin arasında görürsən. Ha əl atıb tutunacaq bir budaq arasan da əgər fikrin aydın, diqqətin yerində deyilsə o selə qarışıb əvvəli və sonu bilinməyən bir yerlərə doğru sürüklənərək qeyb olursan. 

   Oxucu nə konkret bir zaman, nə də konkret bir məkan tapa bilir oxuduğu hekayənin içərisində.

   "Tütünümü anahtarımı aldım, evden tam çıkıyorum, bir şeyin eksik olduğunu, eksik olanın ruhum olduğunu farkettim. Önemsemedim. Yol, bana uygun bir ruh önerebilirdi" cümləsi ilə başlayan və roman yazmağa çalışan bir  adamın İstanbulun məhəllə arası küçələrində dolaşarkən birdən Müzeyyenlə evdə əsərin mövzusu üzərində müzakirə apardığına şahid oluruq. Burdan etibarən Müzeyyenlə tanışlıq, eşq münasibətlərində üçüncü şəxs, əlaqələri sona çatdıran "Çıt" səsi, həyatın içindən bir-birindən fərqli və rəngli tablolar, portretlər, yazılmağa çalışılan hekayənin müxtəlif süjetləri, qəhrəmanları, musiqi sözləri, iç səsi, dəniz səsi, quş səsi kimi konkret- mücərrəd bir çox məfhumun uçuşduğu fikir burulğanında dönüb durduğumuzu görürük. 

      Qarışıq bir kitab yorumudur deyilmi?! İnanın əsər bundan çox daha qarışıqdır. 

   Sona çatdıqdan sonra bu bulanıq hekayənin bengüsuyunu duruldub mən nə oxudum, nə anladım deyə baxdığımızda ilk romanını yazmağa çalışan və əslində öz həyatının başdan başa qəribə bir roman olduğundan xəbərsiz bir adamın axtarışları, çırpınışları, anlaşılmaz  bir qadın olan Müzeyyenlə münasibəti, ayrılığı və yenə məchul bir finalı qalır sadəcə əlimizdə. Bəs Müzeyyen gerçəkdə vardırmı? Yoxsa qapının kilidindən tutmuş, evin bütün əşyaları ilə söhbət edəcək qədər geniş bir xəyal dünyasına malik  insanın sadəcə təxəyyülünün məhsuludurmu? Kim bilir?

   Oxuyun özünüz qərar verin. Kitabdan nəsə alacaqsınızmı bilmirəm. Verdiyi mesaj nə idi? Və ya bir mesaj verirmi? Açığı bir az mübahisə ediləcək mövzudur. Amma fərqli bir şey oxuyub, düşüncə və diqqətinizi, anlama qabiliyyətinizi səfərbər edəcəyinə əmin ola bilərsiniz. Xoş mütaliələr...

Seçdiklərim:

✔ "Dağıtmazsam toparlayamazdım. Dağıtmaya çalıştığım tarafım, dipte bir yerlerde, sislerin arasına gizlenmiş bir deniz feneri gibi uzak ve basir gibi sinsice, sessiz sedasız çakıp dönüyordu."

✔ "Garibanların, garibanlık nedenleri karşısında sarsak ve telaşe olmalarını affedemiyordum."

✔ "Fazlaca iyiydim. Bunun acısı sonra çıkacak, kainatın tüm yangın tarihleri bir araya gelip tek cilt olacaklar, kapakta da kendi külünden yeniden doğan, aldırma gönül kuşunun resmi yer alacaktı."

✔ "Ben sözlerden değil, bakışlardan tırsardım. Bakışların arkalarını sezer, sezgilerim doğrulanana kadar mecburen bekler, beklerken kafayı yerdim."

✔ "Belki de bu yüzden gözler, kendisi tarafından ve çocukluğa giden bir tarihte oluşmuş, artık "kendine rağmen"e dönüşmüş bir kabuklanmanın içine hapsolmuş, çıkış yollarını yitirmiş bir kimliğin yardım çağrısı gibi bakıyordu.

✔ "Aslında tam diye bir şey yoktur," dedim, "her tam, bir üst yarımın alt basamağıdır. Yani yarım da bir bütündür." 

Cek London / Martin İden

 

  Cek Londondan bir çox əsərlər oxumuşam. Və doğrusu, bu yazıçının qələmini çox-çox bəyənirəm. Onun orta məktəbdə dərsliyimizdə də olduğu üçün oxuduğum "Həyat eşqi" əsərinin günlərlə təsirində qaldığımı xatırlayıram. Universitet vaxtlarında isə daha çox əsərləri ilə tanış olmuş, oxumuş və sevmişdim. 

  Amma mən necə olub indiyə qədər "Martin İden"i oxumamışam deyə, əsəri bitirəndən bəri hələ də özümə sormaqdayam. Haqqında çox eşitmişdim, niyəsə oxumağı o qədər də arzulamamışdım. Oxuyunca isə bu mənim indiyə qədər  oxuduqlarım içərisində  bu qədər mənə, iç dünyama xitab edən bəlkə də yeganə kitab olduğuna tam qənaət gətirdim. Və əslində, kitabın onu anlayıb, duya biləcəyim zamana qədər məndən uzaq durduğunu düşündüm.

   Martin sadəcə bir əsər qəhrəmanı deyil... O həyatda həmişə fikrən, ruhən başqa buudlarda yaşayan, xəyalları zirvələrdə dolaşan, həyatın hər cür bəsitliyindən, sıradanlığından uzaq düşüncələrə sahib, fərqli olan, fərqli duyan, gücünə inanan, ətrafındakıların basmaqəlib düşüncələrindan yorulsa da əzmindən taviz verməyən və buna görə də anlaşılmayan, kənarlaşdırılan, özgələşədirilən, tənhalaşan bütün Martinlərin simvolik obrazıdır sanki.

   Hər cümləsində içim yandı, hər cümləsində yanındayam deyə hayqırmaq istədim Martinə... Amma nə fayda... Martinlər tənhalığa məhkumdurlar, bu onların alın yazısıdır.

   Əsərin nə mövzusu, nə də digər qəhrəmanlar haqqında heç nə yazmayacağam. Çünki bu Martinin hekayəsi, bu Martinin içində qərib olduğu dünyası...

   Əsəri hər kəsin sevəcəyinə də əmin deyiləm. Amma hər kəsin Martində öz içindən bir şey tapacağına əminəm. Odur ki, oxuyun deyə şiddətlə tövsiyə edirəm. Və məncə bundan  çox yazmaq artıq olar. Sözü buraxıram "Martin İden"dən seçdiklərimə...

                          Seçdiklərim:

✔ "Eh bircə həqiqətən yaxşı danışmağı bacarsaydım - dedi. Başımda o qədər müxtəlif fikir vardır ki, bütün varlığımla onları demək istəyirəm. Lakin bunların hamısı o qədər böyükdür ki, münasib sözlər tapa bilmirəm. Bəzən mənə elə gəlir ki, bütün dünya, bütün canlı xilqət mənə üz tutub ; bizim əvəzimizə sən danış deyə tələb edir. Mən bunu duyuram, lakin necə bunu ifadə edim? Mən hər şeyin əzəmətini hiss edirəm, lakin elə ki, danışmağa başlayıram dilim dolaşır, uşaq kimi kəkələyirəm."

✔ "İlin gözəl bir çağı, günah işləyib peşman olmamış gözəl bir qadın kimi yaşamış, indi belə bir qadın kimi də can verirdi." (Sonbaharın təsviri)

✔ "... yaradıcılıq nəşəsi yer üzündə ən nəcib bir nəşədir. Bu nəşə bütün məhrumiyyətlərimin əvəzini verdi."

✔ "Məhəbbət addımbaşı büdrəyən və yıxılan cılız, eybəcər bir xilqət deyil, əsl böyük məhəbbətdirsə, heç bir zaman yolunu azmaz."

✔ "Gertruda, özümdən başqa heç kəs mənim qüvvəmə inanmır..."

✔ "Dünya qüdrətli olduqları qədər də nəcib olan qüvvətlilərindir, bu qüvvətlilər isə bütün ömürləri boyu alğı-satqı bataqlığında ilişib qalmırlar. Dünya əsl kübarların, sarışın vəhşilərin, heç bir sazişə getməyən və həmişə yalnız "hə" deyən adamlarındır."

✔" O sükansız və kompassız qalmışdı, bir yerə də tələsmirdi. O, baş  alıb gedən axına qoşulanda həyatı daha az duyurdu, həyatı duymaq isə onu incidirdi."

✔❗"Onların hamısı eyni dərəcədə ümumi meyarlara uyğunlaşırlar, hamı həyatını hazır, basmaqəlib miskin bir timsal əsasında qurur. Həm də daim bir-birlərinə baxan, bir-birlərini yamsılayan bu miskin məxluqlar uşaqlıqdan əlində əsir olduqları mənasız qaydaları yalnız pozmamaq xatirinə öz fərdi xüsusiyyətlərini silib atmağa, canlı həyatdan üz döndərməyə razıdırlar." (bu ən ən sevdiyim :))

Avropa səyahəti 1 / Payız cənnəti - Dunaujvaros

 Salamlar...🤗

   Nəhayət, yenə bir səyahət yazısı ilə sizlərlərləyəm. Doğrusu bu yazım səyahət yazısından daha çox bloqumda və beləcə yaddaşımda qalmasını istədiyim, bu səfərdəki bir sıra xatirələrimin bir qismini qeyd etdiyim günlük kimi oldu. Buna görə də bir az uzun alınan, bol payız rəsimləri ehtiva edən bu yazımı ümid edirəm ki, sıxılmadan oxuya bilərsiniz. İndidən yazını sonuna qədər oxuyub, unudulmaz xatirələrimə ortaq olan canlara sevgilərimi göndərərək başlayıram anlatmağa...

Sabahattin Ali / Kürk Mantolu Madonna

   Uzun müddətdir oxumaq istədiyim bir kitab idi "Kürk Mantolu Madonna". Bir türk yazıçısının qələmə aldığı əsərin adı nədənsə qəribə gəlmişdi mənə. Nəhayət ki, oxudum, bitirdim və  əsər haqqındakı düşüncələrimlə görüşünüzə gəldim.🤗

Qurban Səid / Ali və Nino

 

   Salam olsun yazımı oxuyan bütün gözəl qəlbli insanlara🤗. 

   Birdən hiss elədim ki, uzun müddətdir sizinlə salamlaşmıram. Yazılarımı öncədən hazırladığım üçün, həm də söhbət tərzində deyil, adətən ya yazdıqlarımı, ya da oxuduqlarımı yayınladığım üçün bunu etmək imkanı çox olmur. 

   Amma bu gün salamla başlamaq istədim. Və bundan sonra axtarıb ürəyimə yatan bir mim yazısı ilə gələcəm görüşünüzə söz verirəm. Çünki sizinlə söhbət etmək, qəlbimdən keçənləri bölüşmək üçün çooox darıxmışam. 

   Bu günlük isə oxuduğum növbəti kitab haqqında danışacam sizə...

Ahmet Turgut/ Aşkın Şehidi

   Ara-sıra rahatlamaq üçün oxuduğum, əyləndiyim və yeni kitaba keçə bilmək üçün bir an öncə sonuna gəlməsini istədiyim kitablardan olmadı "Aşkın Şehidi"... 

   Həyatım boyu oxuyarkən bu qədər çətinlik çəkdiyim, mənəvi yükü ilə ruhuma ağır gələn, yalnız bütün düşüncə və duyğularımı içindəki mesajları ala bilmək üçün səfərbər etdiyim zaman əsərə bağlı qala bildiyim, ona görə də hər istədiyimdə deyil, özümdə bu gücü gördüyüm və konsantre ola bildiyim zamanlarda oxumağa davam etdiyim və indiyə qədər oxuduqlarımdan fərqli olaraq hadisələrin gedişatını və yaşanacaqları öncədən bildiyim halda bir möcüzə ilə fərqli sonlanmasını istəmək kimi utopik bir xəyala qapıldığım, məntiqimin mənə dirətdiyi gerçəklərə görə isə kitabın sonuna gəlmək istəmədiyim, sanki oxuduqca o sonu gətirməkdə günahkarlardan biriymişəm kimi qəribə bir ruh halına büründüyüm, bütün bu səbəblərə bağlı olaraq da kitabı bitirməyimin 2-3 ay sürməsi, bu dövrdə isə başqa heç bir kitaba yönələ bilmədiyim ilk və tək kitab oldu "Aşkın Şehidi"... 

   Peyğəmbər oğlu, Hz.Əli ilə Hz.Fatimənin ciyərparası, cənnət gənclərinin ağası Hz. Hüseynin son 99 günü və Kərbəla hadisəsi... Əsərin mövzusu budur... 

   Mədinədən Məkkəyə, oradan isə Kərbəlaya uzanan bir yolçuluq, əslində yazıçının özünün də qeyd etdiyi kimi həm irfani, həm də texniki mənada bir yolçuluq, seyri-sülukdur hadisələrin ana xəttində... 

   Və bu səyahət boyu Peyğəmbər oğlunun dilə gətirdiyi ayələr, onlara, bizə və bütün insanlığa verilən mesajlar və bu mesajları öz düha süzgəcindən keçirən peyğəmbər ailəsi... 

   Hər birisinin hadisələrə, söhbətlərə özünəməxsus baxışı... İsrarla haqqın nahaqqa, saf imanın batilə, bir növ mələyin şeytana beyətinin istənməsi... 

   Bu beyətlə babasının min bir əziyyətlə gətirdiyi, atasının həyatı bahasına qoruduğu gerçək İslamın ortadan qalxacağını bilən Hz.Hüseynin etirazı... 

   Bununla daha da alovlanan təqiblər, təzyiqlər və sıxışdırmalar... Və bu səbəbdən ailəsi ilə birlikdə Mədinədən Məkkəyə, dünyanın ən təhlükəsiz və qoruyucu yeri olması gərəkən Allahın evinə pənah gətirilməsi... 

   Amma artıq Məkkə Peyğəmbərimizin qoyub getdiyi Məkkə deyil... Burdan da çıxmalı olur cənnət gənclərinin əfəndisi... 

   Atasına, qardaşına etdikləri vəfasızlıq və dönüklüyü bilə-bilə Kufə əhlinin israrlı çağırışlarına qulaq verir... Sonlarını bilə-bilə qulaq verir... 

   Haqqın nahaqdan, İslamın batildən ayrılması üçün, qiyamətə qədər müsəlmanların Rəblərinə doğru gedəcəyi düzgün və ən qısa yolu qoymaq üçün gedir... 

   Bütün yaşanacaqlara şahid olub, olanları unutdurmamaq, sonrakı nəsillərə çatdırmaq üçün ailəsini də alır yanına... 

   Və Kərbəla çölü... Burda yaşanan insanlığın faciəsi... Peyğəmbər ailəsinin dirayəti və ucalığını, düşmən tərəfin cılızlığı və zülmünü görürük... 

   Son anda qurtuluşun müjdəçisi Hürrün tövbəsi ilə ümidlənib susuz qətl edilən körpələrə göz yaşı tökürük... 

   Bundan artığını anlatmağa nə gücüm yetər, nə qabiliyətim... Bilənlər bilir Kərbəlada yaşananları, bilməyənlər də açıb bir oxusun... Bunu öyrənmək, bilmək, bununla da öz tərəfini, doğru yolu bulmaq hər müsəlmanın borcu və vəzifəsidir Allahın və buna görə canından keçmiş İmamın qarşısında... 

   Yazıçı da Hz.Hüseynin şəhadəti ilə nöqtə qoyub əsərinə... 

   Və bu faciənin ilk romanını yazaraq bir bomba kimi düşür sünni aləminə... "Kitabı yazmaq üçün araşdırma edərkən 15 kilo arıqladım, saçlarım ağardı" deyir... "O zaman İmamın yanında ola bilmədim, heç olmasa kitabını yazmaqla xidmət edərək Hz.Fatimənin şəfqətini və şəfaətini qazanmaqdır ümidim" deyərək də əlavə edir... 

   Bundan sonra ikinci romanı da yazır Ahmet Turgut... Hadisələrin davamı kimi... Hz. Zeynəbin Kərbəladan sonrakı həyatı və mücadiləsini anlatır "Aşkın elçisi" kitabı ilə... 

   Kitab əlimdə olduğu halda bir az ertələdim onu oxumağı... Çünki hələ "Aşkın Şehidi"ni yeni bitirmişəm və yenə belə bir kitaba başlamaq üçün zaman və güc toplamağa ehtiyacım var... 

          (Kitabın arxasındakı qeydən) 

   Kerbela ikazla yetinmez. Kurtuluşun yolunu da gösterir. "Hüseyn'i Allah katından sana üflenen ruh belle!.. Arına paklana yücelirsen sen de Rabbinden bir delil oldun demektir. Aşka şahit isen bu Şehadet kutlu olsun. Sen Aşk ile her dem diri kalanlardansın. Ve "Aşkın Şehidi'sin!.."

Sarah Jio - Yağmur sonrası

   Sarah Jiodan dəniz qoxulu bir eşq hekayəsi daha...

  Anne zəngin bir ailənin sevilən qızıdır. Başqa zəngin bir ailənin yaraşıqlı oğlu Gerard ilə nişanlıdır. Hər şey axarında hər şey qaydasındadır sanki...

   Amma Annenin qəlbi tətmin deyil. Həyatındakı boşluğun fərqindədir. Nə istədiyini özü də bilmir, lakin sanki olmaması gərəkən yerdədir. Uzaqlarda davam edən müharibə və sıxıntılar varkən belə rahat yaşamaq onu narahat edir.

   Və nişanlandığı gün dəli-dolu rəfiqəsi Ketty sayəsində bir yol çizir özünə. Onunla birlikdə tibb bacısı kimi Borabora adasına getməyə, orada yaralı əsgərlərə yardım etməyə qərar verir.

   Bu ada Annenin həyatını necə dəyişəcək, Ketty edilən bu fədakarlığa layiq ola biləcəkmi?

   Toz hopmuş xatirələr, müharibə, dostluq, peşmanlıq, cinayət, ədalət, eşq, xəyanət, qürur və ümid hamısından bir çələng hörüb təqdim edib bizlərə Sarah Jio...

   Doğrusu əvvəli sıxıcı gəlmişdi mənə, amma oxuduqca sonlara doğru daha axıcı və maraqlı oldu.

   Sadəcə qəbul edə bilmədiyim məqamlar var əsərdə. Məsələn, Annenin nişanlısı Gerarda bir vəfa borcu var. Onu tam da toy ərəfəsində bir macəra ardına düşüb adaya getməyə razı salır. Lakin gedər getməz başqa bir adama Westry-ə aşiq olur. Onun yolunu gözləyən və hətta onun gözündə yüksəlmək üçün müharibəyə qatılan Gerardın göndərdiyi məktubları oxuya-oxuya başqa bir eşq macərası yaşaması, illər sonra atasının uzun illərdir anası ilə soyuyan əlaqələrinin evdəki sevimli qulluqçuları ilə yaşadığı eşqin səbəb olduğunu öyrənməsi, sakit həyatını buraxıb Kitty ilə müharibə bölgəsinə getmək kimi bir fədakarlıq edən Annenin, uzun illər bacı kimi yaşayan, bir-birindən heç ayrılmayan bu ikiliyin münasibətinin bir adama görə sonsuza qədər pozulması... və sair kimi Qərb dünyasına aid qəribəliklər mənə təsir edir istər-istəməz...

   Yazıçı bütün əsər boyu mövzunu bir növ gerçək eşqin axtarışına yönəldir və nə olur olsun bu eşqi yaşamağa hər kəsin haqqı olduğunu vurğulayır hadisələrin fonunda ...

   Sarah Jio maraqlı yazır, həmişə qeyd etmişəm əsərləri mövzu baxımından bir-birinin təkrarı olsa da, ədəbi-bədii yönü ilə məni tətmin etməsə də oxunaqlıdır.

   Və unutmayaq ki, onu gənclər daha çox oxuyur. Həm də çox bəyənərək oxuyur. Mənim narahatlığım nəfsinə yenik düşən, nə olur-olsun bu qısacıq fani həyatda dadacağı müvəqqəti ləzzətlər üçün vəfa, əhd, qədirşinaslıq, sədaqət kimi daha ülvi məfhumları heçə sayan qəhrəmanların o gənclərdə buraxacağı izlərdir, onların düşüncə və hisslərində yer edəcək neqativ hallardır.

   Kaş ki, gənclər oxuyarkən öz dəyərlərimizi göz önündə tutaraq, məsələyə bu aspektdən yanaşaraq, əsərdəki hadisələri düzgün təhlil edərək oxusalar. Oxuyun deyərdim, maraqlı bir eşq hekayəsi dinləmək üçün oxuyun, amma dediklərimi unutmadan.




   Sarah Jionun digər əsəsrləri haqqındakı düşüncələrimi öyrənmək istəyərsiniz bəlkə:

" Gündüzsefası"

"Mart menekşeleri"

Çingiz Abdullayev/ Prezident ovu

   Əsla əsla deməməyi insan bəzən qarşılaşdığı ən kiçik hadisələr, ən kiçik təcrübələrlə də öyrənə bilir.

  Bəli, bir vaxt sadəcə 2-3 səhifəsini oxuyub, çox darıxdırıcı və maraqsız bir əsər hesab edib kənara qoyduğum və əsla sevməyəcəyimi düşündüyüm bu kitaba bir müddət sonra təkrar şans vermək istədim. 

  Bitirə bilmədiyim ilk kitab (oxumaq üçün tıklayın)  başlığı ilə bu kitab haqqındakı o vaxtkı düşüncələrimə yer də vermişdim bloqumda.

   Açığı ən çox da "axı bu qədər kitab oxuduğum halda əsər niyə mürəkkəb gəldi?" sualı narahat edirdi məni.

   Oxudum və anladım ki, bəzi kitabları oxuyarkən xüsusi bir efor sərf etmək lazım olmur, oxuduqca hadisələr axır, sən də o hadisələrin içərisində fərqli bir aləmə qarışıb sürüklənirsən, hətta o anda ətrafında olub bitənlərdən xəbərin belə olmur. Hər şey bitdiyində ayılıb, dərindən nəfəs alırsan, başqa bir dünyanı daha gəzib bitirməyin və şahidi olduğun hadisələrin xoş bir təbəssümü qalır üzündə. Bir müddət ayıq başla düşüncələrində yenidən təhlil edirsən hər şeyi. Götür-qoy edirsən. Bir qənaətə gəlib, kitabı sanki örtərək qəlbindəki və düşüncə dünyandakı fərqli kateqoriyalara bölünmüş rəflərdən birinə yerləşdirib vidalaşırsan... Yeni bir kitaba başlamaq - yenidən fərqli bir aləmə səyahət etmək üçün ...

   Bəzi kitablar isə səni əsər boyu ayıq saxlayır, düşünməyə, hadisələrin ardıcıllığını, başlanğıcını hansı tərəfə istiqamətləndiyini, obrazların xarakterini,  münasibətini tez-rez analiz etmək, bununla yavaş-yavaş yaxınlaşan nəticə arasında əlaqə qurmağa məcbur edir. Bir anlıq xəyala qapılsan, çaşıb digər əsərlərdəki kimi, özünü hadisələrin axarına buraxsan ayıldığında azdığını, həmin çox şaxəli hadisələrin içərisində itib-batdığını görürsən. Və hər şey düyün düşmüş yun kələfinə dönür, çözələ, çözə bilirsənsə... Baxırsan ki, yox buna nə səbrin var, nə həvəsin kitabı örtüb bu mənlik deyil damğası ilə qara boyalı rəfə atırsan, bir daha açmamaq üzərə...

   Çoxmu fəlsəfi anlatdım, bilmirəm :) Amma "Prezident ovunu" təkrar oxuduqdan sonra tam da bu qənaət oluşdu məndə. Və Çingiz Abdullayevi bəyənməyib, tənqid edənlərin eynən mənim düşdüyüm qəflətə qapıldıqlarını anladım.

   Nəticeyi - vəlhasil, təəccüblü də olsa, bu dəfə əsəri çox bəyəndim. Yazıçının təxəyyül dünyasının zənginliyinə heyran qaldım. Detektiv bir əsər kimi nə qədər dəyərli olduğunu dərk etdim.

   Əsər haqqında çox geniş yaza bilməyəcəm, çünki aylar öncə oxuyub bitirmişdim :) Sadəcə, süjet xəttini alışdığımız məişət xarakterli cinayət hadisələri və onların açılması təşkil edən əsərlərdən çox daha fərqli, mürəkkəb və beynəlxalq səviyyəli cinayət, rəsmi və qeyri-rəsmi qurumların çirkli əməlləri, dərin dövlət kimi hadisələrdən bəhs edən bir əsər olduğunu deyə bilərəm. 

   "Mənlik deyil" deyə düşünməyin, sadəcə daha ayıq başla və diqqətli oxumağa çalışın. Sonda damağınızda fərqli bir dadın qalacağından əmin ola bilərsiniz.

Səsli kitab / 1

   Yeni evə daşınmaq necə çətin olur bir çoxunuz bilirsiniz yəqin ki. Hələ bir də başqa bir şəhərə daşınmaq...

   Bir tərəfdən əşyaları yerləşdirməyə çalışmaq, evdə yeni bir düzən qurmaq, digər tərəfdən uşaqların məktəb, balacanın bağça işləri ilə məşğul olub, onları da bir baxımdan yerləşdirmək...😊

   Və bütün bunları edərkən də hər kəsin evdə olması 😭 Hər dəqiqə dağılan evi səliqəyə sal, səhər, günorta, axşam yeməklərini hazırla və sair və ilaxir...
 
   Qısacası heç bitməyən, hər gün təkrarlanan işlər...

 
    Və təbii olaraq bu işlərin arasında uzun müddətdir oxumağa başladığım kitabı heç cür bitirə bilməmək...

 
   Yeni bir şey başladı həyatımda... Madam iş görərkən oxuya bilmirəm. Heç olmasa səsli şəkildə dinləyim dedim, youtube-da elə səsli kitab adı ilə axtararkən Akın Altanın səsləndirdiyi 20-40 dəqiqə arasındakı hekayələri dinləməyə başladım. Və bu sanki yeni bir kəşf oldu mənim üçün.

 
   Mən dinləyərkən tez-tez fikri yayınanlardanam, həm də göz yaddaşım daha yaxşı olduğu üçün görərək bir şeyləri yadda saxlamaq və dərk etmək daha rahat gəlir mənə.

 
   Bu baxımdan zənnimcə səsli kitab dinləmək çox yaxşıdır. Çünki ilk kitabda tez-tez yayınan fikrimi zoraki olaraq toparlamağa çalışdığım halda zamanla bunun qeyri-ixtiyari bir hal aldığının şahidi olum. Artıq dinlədiyimi daha yaxşı anlaya və yadda saxlamağa başladım. Zamanla daha da yaxşılaşacağına əminəm. Çox sayda kitab dinlədim. Amma hamısının 40 dəqiqədən çox olmamasına çalışdım. Çünki özümü başlanğıcdan çətinə salmaq istəmədim.

 
   Dinlədiklərimdən kiçik bir qismi haqqında düşüncələrimi aşağıda qeyd edəcəm. Digərlərini də ərinməyib yaza bilsəm irəliləyən zamanlarda bloqumda yer verəcəm inşəAllah.

 
   Qısacası, kitab oxumağa vaxtım çatmır deməyin. Dinləməklə  də o əvəzsiz zövqü yaxalaya və kitab dünyasının sirli səhifələrinə səyahət edə bilərsiniz. Hələ bir də Akın Altanın o ecazkar səsi və mükəmməl diksiyası ilə dinləyirsinizsə...

   Bu arada türkcə dinlədiyim üçün elə oradakı adı ilə qeyd edəcəm hekayələri.

             Aghata Cristie / Çingene

  

   Dənizçi bir gənc uşaqlığından etibarən yuxularında gördüyü qırmızı yaylıqlı qaraçı bir qadından qorxur. Hətta arada bu qadınla qarşılaşır da. Müxtəlif zamanlarda və yerlərdə, müxtəlif şəkillərdə (amma qırmızı rəng hər zaman vardır) qarşılaşdığı bu qadın onu təhlükələrə qarşı xəbərdar edir kimi görünür... Yoxsa başına gələn bütün bədbəxtlik və uğursuzluqların səbəbi bu qadındırmı? Gənc bu xəbərdarlıqlara qulaq verməlidirmi, qaraçı qadından qorxmasının bir əsası varmı, bəs qadının bu gəncdən istədiyi nədir? 

Qısa, amma sirli və gözəl bir hekayə idi. Dinləyin məncə.

Nathaniel Hawthorne / Wakefield

   

Yazıçı elə ilk başdan hekayəsini qəzet və ya jurnalların birindən oxuduğu gerçək bir hekayə əsasında yazdığını bildirir. Hekayəsinin qəhramanına şərti olaraq Wakefield adını qoyur. Bu adamın sadə və alışılmış yeknəsək ailə həyatı vardır. Ara-sıra qəribə, sirli bir havaya bürünən Wakefieldin bu xasiyyətini artıq həyat yoldaşı da mənimsəmişdir. Bir gün axmaq bir fikir gəlir onun ağlına. Heç bir səbəb göstərmədən uzağı bir həftəlik uzaq bir əyalətə gedəcəyini söyləyib evdən çıxır. Və 1-2 küçə aralıqda kiraladığı evə yerləşir. Əslində özünün də tam anlamlandıra bilmədiyi məqsədlərindən biri ailəsinin, xüsusilə, həyat yoldaşının onsuz necə bir həyat yaşayacağını müşahidə etmək olur. Bəs bu müşahidə nə qədər çəkəsək? 1 həftəmi, 1 aymı, 1 ilmi, 10 ilmi... Bu tam 20 il çəkir. Və yazıçı bu müddət ərzində Wakefieldin düşüncələrini, duyğularını təsəvvür etməyə çalışır. Yazıçının sanki oxucu ilə söhbət edirmiş kimi anlatması çox xoşuma gəldi. Həyəcanlı, .... bir hekayə oxumaq istəyənlər üçün bir az sıxıcı gələ bilər. Onu da deyim ki, bu kiçik hekayə əsasında eyni adda Amerikada 2016-cı ildə bir film də çəkilib. Filmi fürsət tapdığım ilk zamanda izləməyi düşünürəm.

Lev Tolstoy / Yoksul köylünün oğlu

Hekayənin adı insana nağılları xatırladır. Tolstoy da elə nağılvari anladıb hekayəni. Amma bu nağıl alışılmış sadəcə sehirli qüvvələrin və ya metafizik varlıqların olduğu bir nağıl deyil. İnsana həyatın gerçəklərinin, bu dünyaya gəlmə səbəbimizin və mənəvi paklığı yaxalaya bilmə yollarının açıb göstərildiyi dəyərli bir öyüddür sanki. Öz qəlbini, ruhunu təmiz tutmadan başqalarının daxilini təmizləyə bilməyin namümkünlüyünü, gerçək imana sahib olduqdan sonra bir çox qorxuları məğlub edə bildiyimizi, yalnız özümüz yanarsaq başqalarını da yandıra biləcəyimizi bir daha göstərir bizə böyük mütəfəkkir. 

Anton Çexov / Hayaller 

Bir xəyal düşünün... Çarəsiz bir xəyalpərəstin özü üçün qurduğu və onunla həyata tutunduğu bir xəyal dünyası... Orda hər şey söylənənlərin əksinə qaydasındadır, gözəldir... Və bu xəyalı ikicə cümlə ilə alt-üst edən, onun həyatla bu yeganə bağına acımasızca balta endirən realistlər... Bəzən xəyal dünyasında xoşbəxt və ümidlə yaşayan bir xəyalpərəst olmaq, bu gerçək həyatın sərt zərbələrini duya-duya, bütün bir həyatı bədgüman yaşayan realist olmaqdan qat-qat yaxşıdır vallah... Hekayənin məndə buraxdığı təəssürat... Mütləq siz də dinləyin.

Xalid Hüseyni / Min möhtəşəm günəş

   Salam canlar. Necə gədir tətiliniz? Yaxşıca dincələ bilirsinizmi? 

   Aylar öncə oxuyub haqqında düşüncələrimi paylaşdığım yazını indi təqdim edirəm sizlərə. Xoş oxumalar😊❤

   Uzun müddətdir, kitab oxumaq üçün zaman ayıra bilmirdim. Və inanın elə bil boşluğa düşmüşdüm, həyatımda nəsə çatmırdı. Baxdım belə olmur, kitab rəfimdə oxumaq üçün ayırdığım yeni kitablardan birini başladım oxumağa.

Gözümü haramdan necə qoruyum? / 2

   Beləliklə "Gözümü haramdan nasıl korurum" kitabından  götürdüyüm qeydlərlə yenidən burdayam. Keçən dəfəki yazıda kitabın birinci bölməsi olan "Gözümü haramdan niyə çəkə bilmirəm?" başlığı altında gözümüzü haramdan çəkə bilməməyimizin səbəbləri, doğru bildiyimiz bir çox yalnışlar və s. haqqında məlumat aldıq.

Səhər yuxum / Ahmet Batman

   Yeni bir kitab rəyi ilə qarşınızdayam dəyərlilərim! 

   Sosial şəbəkələrdə rast gəldiyim Ahmed Batmana aid cümlələr diqqətimi çəkirdi həmişə. Məncə bu adam yazmağı, xüsusən, bəzi duyğuları ən dərindən hiss edib, bu hiss etdiklərini yazıya tökməyi bacarır. 

Denemeler / Montaigne

   Əsrlər öncə bu günün düşüncəsi ilə yaşamış Monteignenin qələmə aldığı, insanın öz iç dünyasına zahiri bir baxışla, yaşadığı dünyaya mütərəqqi baxışının sintezindən ortaya çıxmış esselər toplusudur Denemeler...

Delifişek / Jose Mauro de Vasconselos

   Şəkər portağalı kitabından dərhal sonra "Delifişek"e başladım. Çünki Zezenin aqibəti maraqlı idi mənim üçün. Təssüf ki, Zezenin yeniyetməliyini anladan "Güneşi uyandıralım" kitabını tapıb oxumaq indilik nəsib olmadı.

Şeker portakalı / Jose Mauro de Vasconcelos

🔸️Jose Mauro de Vasconcelos

🔸️Brazilya ədəbiyyatı

🔸️200 səhifə

🔸️Qiymət 5 / 5

✔"Çocuk yüreği unutur, ama affetmez."

   Brazilyalı bir yazıçının 20 il qəlbində daşıdığı öz uşaqlıq hekayəsini 12 gündə qələmə aldığı bir əsərdir Şəkər portağalı. Oxuyarkən göz yaşlarınıza hakim ola bilməyəcəyiniz, 5 yaşlı Zezenin geniş qəlbinin dərinliklərində itib-batacağınız bir əsər...

M.Akif Ersoy / Safahat

✔"Arkamda kalırsın, beni rahmetle anarsın."
Derdim, sana baktıkca, a biçare kitabım!
Kim derdi ki: Sen çök de senin arkana kalsın;
Uğrunda harab eylediğim ömr-i harabım?

Mahremiyyet hırsızı / D.Sultanov

🔹️Dilaver Sultanov
🔹️Azərbaycan ədəbiyyatı (türkcə)

🔹️111səhifə
🔹️Qiymət : 3/5

✔Duyduklarımla, gördüklerimin kavgasında hırpalanmış bir mütereddidim şimdi.

   Azərbaycanlı yazıçının qələmindən çıxmış türkcə bir əsərdir "Mahremiyet hırsızı". İçində maraqlı və düşündürücü hekayələr var.

Cenni Herhardt / T. Drayzer

🔹️Teodor Drayzer
🔹️Amerika ədəbiyyatı
🔹️340 səhifə
🔹️Qiymət : 4/5
  
   ✔Cəmiyyət bütövlükdə insanları olduqca pis tanıyır. Onun yeganə meyarı "başqaları nə deyərlər"dir. Onun yeganə ölçüsü özünü mühafizə hissidir.

Əlvida Gülsarı / Çingiz Aytmatov

🔹️Çingiz Aytmatov

🔹️Qırğız ədəbiyyatı

🔹️ 238 səhifə

🔹️ Qiymət 5/5

   Bəzi əsərləri oxuyanda mənə elə gəlir ki, əslində yazmaq o qədər də çətin deyil. Həvəslənirəm. Yazacam deyirəm. Mən də yazacam.

   Lakin elə ki, Çingiz Aytmatov kimi həqiqi söz sənətkarının əsəri keçir əlimə oxuduqca valeh olub yox deyirəm. Yazıçılıq hara? Mən hara? Bir yazıçı olmaq üçün o qədər zəngin bir dünya görüşü olmalıdır ki, insanın. Yazdıqları inandırıcı olsun gərək. Nə var hadisələrlə dolu  sıradan bir əsər ortaya çıxarmağa?